# 10 - Beroeringen
in het meer van stille liefde
zwemt mijn blik
door roze duikbrilglazen
een waterduivel
achterna
waar de ziel zwelt
buigt de bloedstroom af
sleurt de woede mee
in kolkend schuim
dat verblindt
op de rivier
van doorgebroken haat
koerst eenmalig leven
bitter geschuimd
naar de waterval
en al
wat ooit sprankelend
van geluk had kunnen zijn
zuigt zichzelf liefdeloos
een koud graf in
Jory Gevorgyan
Neemt u plaats.
Ik dacht...
Ik verwachtte een kantoortje.
Een kantoortje?
Een spreekkamer-- bureau en een stoel
ervoor en een ligbank voor de...
...hypnose sessies?
I prefereer een informele ambiance, een kopje koffie erbij.
Werkt beter.
...
...Mijnheer Gev...Gevorgian
Spreek ik het goed uit, zo?
Zeg maar gewoon Jory. Anders voel ik me zo oud.
...
Hoe mag ik jou aanspreken?
Gewoon Jasper
U-- je bent...een en veertig, en geboren in Turkije.
In Şişli.
Maar al lang in Nederland? Je spreekt accentloos.
...Mijn ouders kwamen hier in 1956.
Ik was toen net 6 jaar.
Ik was toen net 6 jaar.
De toeloop van Turkse gastarbeiders kwam pas na 1960 op gang.
Je ouders waren dus een van de eersten?
Mijn ouders waren niet echt gastarbeiders.
En nog minder Turken.
Hm-m?
...
...
Mijn grootouders waren Armeniërs. Zowel die van mijn vaders als mijn moeders kant.
Ik heb de eerste vier jaar van mijn leven in Armenië doorgebracht.
Ik herinner me daar niets meer van.
...
...
Ik weet hoe ik er uitzie.
...
...
Ik weet hoe ik er uitzie.
...
In welk opzicht?
In welk opzicht?
...Ik ben wat Nederlanders noemen een Arabier.
...
...
Hm, dat is nogal een weids begrip.
Je doelt op de West-Europese stereotypering? Zoals men bij 'Chinees' nog steeds een klein mannetje ziet met een lange haarvlecht?
Of een Afrikaan die alsmaar lacht en meloen eet en op de banjo Amerikaanse blues speelt, ja.
Geloof je in je eigen stereotypering?
...Mensen denken dat ik geen gevoel voor
humor heb.
Waarom denken ze dat?
Nou... Ik lach nooit.
Van binnen wel. Maar aan mijn gezicht zien
Nou... Ik lach nooit.
Van binnen wel. Maar aan mijn gezicht zien
ze niets.
...Niets?
Ik zou zeggen...ik denk dat wanneer een filmregisseur een Arabier in boernoes op een kameel nodig heeft, dat ik wel kans op die rol maak.
...Mensen zien dus alleen je uiterlijk.
...Mensen zien dus alleen je uiterlijk.
...
Er is ook een innerlijk.
Die zien anderen niet bij jou?
Er is ook een innerlijk.
Die zien anderen niet bij jou?
Ik denk het, ja.
...Hoe zou dat komen?
...Hoe zou dat komen?
...
...Dat uiterlijk staat er voor.
...Dat uiterlijk staat er voor.
Dat uiterlijk... Het schermt je innerlijk, je persoonlijkheid helemaal af?
Ik hòòr je denken wat ik denk: 'Als ik nou een typisch Nederlands uiterlijk had, zou iedereen kunnen zien hoe ik werkelijk ben'.
...
...
Als ik hier zou zitten zonder kleren, zou je het begrijpen.
...
Wat ik niet zal doen, hoor.
Mijn- iemand verwijt me regelmatig dat ik belachelijk preuts ben.
En hij heeft gelijk.
Ik zou graag, net als hij...
...Of mensen bruin of rood of bleek zijn, lelijk of mooi; ze schermen hun innerlijk af. Dat doet iedereen, Jory. In verschillende mate.
...
Ik heb wel een voorbeeld. Op m'n werk zou een collega me een lul kunnen noemen. Nu heb ik er een die me een Turkse lul noemt.
...En hoe reageer je dan? Je hebt de neiging de neus van die collega te verbouwen?
Haha.
De collega die ik heb is er het type voor.
...Hij mishandelt je?
Neeneenee.
...
Hij sloeg me een keer een blauw oog.
Dus hij mishandelt je.
Eh... Het was éénmalig. We hebben het uitgepraat.
...
...
...
Dit- dit is niet waar ik voor kom, ik...
...
...
...
...
...
Ik lees hier: 'Ik heb een identiteitscrisis'.
...Ja.
Omschrijf dat eens nader?
Om te beginnen spreek ik nog maar een beetje Turks.
Ik lees hier: 'Ik heb een identiteitscrisis'.
...Ja.
Omschrijf dat eens nader?
Om te beginnen spreek ik nog maar een beetje Turks.
En Armeens helemaal niet.
Je hebt als kind maar een paar jaar in Turkije doorgebracht. Toch?
Dat is dan niet zo gek.
In Şişli spraken mijn ouders Turks. Dat weet ik, omdat ik in Turks geschreven brieven van ze heb uit die tijd en omdat ik weet dat in Turkije het Armeens niet gebezigd mocht worden. Ze waren allebei goed in talen, mijn ouders, en eenmaal hier leerden ze meteen de Nederlandse taal. Dus een jaar later werd thuis alleen dat nog gesproken. En ik zat toen ook op de lagere school, dus Armeens raakte ik snel kwijt. Turks, minder snel.
...
...
Op school dachten ze dat ik uit Indonesië kwam.
Er zaten een paar Indonesische kinderen en de klas, en ik vond dat ik daar helemaal niet op leek.
Op school dachten ze dat ik uit Indonesië kwam.
Er zaten een paar Indonesische kinderen en de klas, en ik vond dat ik daar helemaal niet op leek.
...
...
...En zo begon, wat je noemt, de identiteitscrisis.
...En zo begon, wat je noemt, de identiteitscrisis.
Nou...nee...maar...
...
...
Zo rond m'n achttiende begon ik mijn ouders te haten.
Te haten! Dat is nogal wat, hé?
Ik bedoel niet omdat ze me als kind mishandelden. Ik kreeg goeie zorg.
Ze waren wat afstandelijk, dat wel.
...
...
Ik vond dat ze verraders waren.
...
Ik vond dat ze verraders waren.
...
...
...
Dat vond jij? Of waren er mensen in hun omgeving die hen dat verweten?
Nee, ik kwam er achter dat ze...ik ontdekte het in hun nagelaten papieren. Ik dacht... In de bibliotheek ging ik van alles opzoeken over Armenië, en zo vond ik...
...
Nee, ik kwam er achter dat ze...ik ontdekte het in hun nagelaten papieren. Ik dacht... In de bibliotheek ging ik van alles opzoeken over Armenië, en zo vond ik...
...
...
Ik wist het niet.
Ik wist het niet.
...
Ik wist het niet.
...
...
...
...De Armeense Genocide.
...
...
...
...
Weet je, iedereen heeft het altijd maar over de tweede wereldoorlog.
Weet je, iedereen heeft het altijd maar over de tweede wereldoorlog.
Maar dat-
Ook talloze doden. Twee miljoen.
...
...
...In elk geval trokken mijn ouders, en heel veel anderen met hen, naar Turkije om het beter te krijgen, en eenmaal daar wilden ze niet meer aan hun afkomst herinnerd worden. Ze namen ook een Turkse familienaam aan. Maar dat was verplicht.
...
...En dat is verraad?
Dubbel verraad--in Nederland wilden ze ook met hun Turkse verleden breken. Maar ze behielden wel de Turkse naam Özdemir.
Toen ik volwassen was. koos ik Gevorgyan. De familienaam van mijn grootmoeder. Soms vul ik op papieren Özdemir streepje Gevorgyan in.
Dat is... Dat maakt het alleen maar meer verwarrend. Mijn identiteitsbepaling.
...
...
Ik heb mijn roepnaam helemaal veranderd. Mijn voornaam. Van Yildiz in Jory. Ik was toen dertien en ik ging naar een andere school.
...Een Keltische jongensnaam; Jory. Griekse oorsprong.
Ik weet niet meer hoe ik er aan ben gekomen. Misschien uit een Turks stripboek. Als kind las ik veel stripboeken.
...
Mijn ouders zijn in negentien acht en zestig allebei omgekomen in een verkeersongeluk. Ik was toen achttien. En ik...
Ik heet nog steeds Özdemir. Ik ben nog steeds een Turk. Officieel. Yildiz Özdemir, zo sta ik ingeschreven bij de burgerlijke stand.
...De naam die je hier op mijn formulier heeft aangegeven; Gevorgyan, is dus je oorspronkelijke Armeense familienaam.
Die van mijn grootmoeder, ja.
Die van mijn grootmoeder, ja.
...
Het gaat om de keuze die ze in Nederland maakten. Ik begreep niet waarom mijn ouders niet trots waren op hun Armeense identiteit. Voor Nederlanders klinkt 'Gevorgyan' Russisch. Maar niemand stigmatiseert Russen, hier. Niet echt.
Misschien omdat de meesten van hen er gewoon westers uitzien.
Het gaat om de keuze die ze in Nederland maakten. Ik begreep niet waarom mijn ouders niet trots waren op hun Armeense identiteit. Voor Nederlanders klinkt 'Gevorgyan' Russisch. Maar niemand stigmatiseert Russen, hier. Niet echt.
Misschien omdat de meesten van hen er gewoon westers uitzien.
Misschien is het daardoor.
...
Ik zie er niet westers uit.
...
Voor Nederlanders.
...
...
Wat belet je om contact op te nemen met het stadhuis en een verzoek tot naamswijziging
in te dienen?
Wijzigen in wat?
Wat je prefereert.
...
Jory, ik heb een Nederlands-Britse achternaam.
Ik heb daar geen moeite mee. Maar als je-
"Waar liggen je roots, dokter?
In Zuid-Afrika. Maar het is niet mijn thuis.
Kijk, als jouw loyaliteit en genetische afkomst bij Armeniërs ligt, en de naam Gevorgyan in dat opzicht belangrijk vindt voor je identiteit...
"Waar liggen je roots, dokter?
In Zuid-Afrika. Maar het is niet mijn thuis.
Kijk, als jouw loyaliteit en genetische afkomst bij Armeniërs ligt, en de naam Gevorgyan in dat opzicht belangrijk vindt voor je identiteit...
Er bestaat overigens in Nederland een vereniging
van Armeense immigranten die-
-Heb je een glas water voor me?
Wil je nog koffie?
-Heb je een glas water voor me?
Wil je nog koffie?
Nee, alleen water.
...
...
...
...Dank je.
...
...
...
...
...Dank je.
...
...
...
Weet je wat het is? In Turkije verging het Armeniërs redelijk voorspoedig. Geen kwaad woord over de Turken. Eenmaal in Nederland kregen wij het nog beter. Mijn ouders beheerden een filiaal van Jamin. Geen kwaad woord over de Nederlanders. Begrijp je?
Ik voel geen behoefte om naar mijn roots terug te keren. Waar die dan ook mogen liggen. Maar Nederland is ook niet mijn echte vaderland. Met welke naam moet ik mijn loyaliteit aan wat dan ook uitdrukken? Bij een volk dat voor een aanzienlijk deel door de Turken vermoord werd? Omdat dat voor de hand ligt?
...
Weet je wat het is? In Turkije verging het Armeniërs redelijk voorspoedig. Geen kwaad woord over de Turken. Eenmaal in Nederland kregen wij het nog beter. Mijn ouders beheerden een filiaal van Jamin. Geen kwaad woord over de Nederlanders. Begrijp je?
Ik voel geen behoefte om naar mijn roots terug te keren. Waar die dan ook mogen liggen. Maar Nederland is ook niet mijn echte vaderland. Met welke naam moet ik mijn loyaliteit aan wat dan ook uitdrukken? Bij een volk dat voor een aanzienlijk deel door de Turken vermoord werd? Omdat dat voor de hand ligt?
...
...
Ik luisterde naar werken van Armeense componisten, ik las vertaalde Armeense romans en poëzie. Maar ik voel het niet.
Die binding.
Die binding.
...
Ik heb het gevoel dat ik wegzak. Dat ik geen plaats heb en dat ik een niemand ben."
...
Maar eigenlijk... eigenlijk wil ik het over mijn, eh, collega hebben.
...
Mijn schildersmaat.
Die mij een keer zowat dood wilde slaan.
Wat hij helemaal niet wilde.
Hij wil...probeert...
Hij's zo dominant
...
Daar zak ik steeds meer in weg.
Reacties
Een reactie posten